Nghệ thuậtSân khấu-Biểu diễn

SỰ CHUYỂN MÌNH CỦA XIẾC VIỆT

Cập nhật: 30/07/2018

Xiếc là một loại hình nghệ thuật tổng hợp với những động tác kỹ xảo điêu luyện của cả người và thú. Ra đời và xuất hiện ở Việt Nam từ khá sớm, nghệ thuật xiếc cho đến nay đã tồn tại và phát triển qua nhiều giai đoạn với nhiều biến đổi. Trước xu thế phát triển, đổi mới các loại hình nghệ thuật, xiếc Việt ngày một đa dạng, phong phú, kỹ thuật, kỹ xảo biểu diễn được cải tiến, với sự hỗ trợ của công nghệ tiên tiến đã đưa xiếc Việt hội nhập chung vào dòng chảy xiếc thế giới nhưng vẫn luôn giữ được những nét văn hóa đặc trưng của dân tộc. Đặc biệt, trong thời đại cách mạng công nghiệp 4.0, xiếc Việt không ngừng đổi mới, ngày càng đáp ứng được thị hiếu của đông đảo công chúng trong và ngoài nước.

ĐÔI ĐIỀU CẢM NHẬN VỀ SÂN KHẤU THỰC CẢNH TINH HOA BẮC BỘ

Cập nhật: 27/04/2018

Ra mắt từ tháng 11-2017, cho đến nay, Tinh hoa Bắc Bộ đã khẳng định được sự thành công với hơn 100 đêm diễn và ghi dấu ấn khó phai trong lòng hơn 15.000 khán giả Việt Nam và quốc tế. Đây là một chương trình nghệ thuật độc đáo dưới sự chỉ đạo của Tổng đạo diễn Hoàng Nhật Nam, là sự ấp ủ đầy tâm huyết của Chủ tịch Tập đoàn Tuần Châu, đơn vị đã đầu tư tới 500 tỷ đồng cho chương trình này. Lấy bối cảnh sân khấu thực cảnh, áp dụng công nghệ hiện đại, chương trình đã giới thiệu sinh động những gì tinh túy nhất, độc đáo nhất của mảnh đất Bắc Bộ, từ thi, ca, nhạc, họa đến các hoạt động văn hóa tín ngưỡng và tinh thần trong lao động, sản xuất… của người dân với sự tham gia của hơn 200 diễn viên, trong đó có hàng trăm người là những người nông dân vùng Sài Sơn và hơn 60 sinh viên Trường Cao đẳng Múa Hà Nội.

HỆ THỐNG NHẬN DIỆN THƯƠNG HIỆU TRONG CÁC TỔ CHỨC VĂN HÓA NGHỆ THUẬT TẠI HÀ NỘI

Cập nhật: 17/04/2018

Những hệ thống nhận diện thương hiệu (HTNDTH) cho phép tác động trực tiếp vào hình ảnh nhận thức của khán giả qua các giác quan và giúp thương hiệu đơn vị nghệ thuật được nhận biết và phân biệt với các thương hiệu của đơn vị khác. HTNDTH bao gồm các yếu tố được thiết kế đồng bộ và nhất quán để khán giả dễ nhận diện và ghi nhớ thương hiệu. Nếu muốn phát triển bền vững và thành công, các tổ chức văn hóa nghệ thuật cần tích cực xây dựng cho mình một HTNDTH độc đáo, đồng bộ và quan trọng là mang tính đại chúng.

NGHỆ THUẬT TẠO HÌNH TRONG SÂN KHẤU KỊCH NÓI

Cập nhật: 13/04/2018

Trong sân khấu nói chung và kịch nói nói riêng, các yếu tố nghệ thuật tạo hình có vai trò quan trọng trong quá trình sáng tạo, xử lý không gian, thời gian của vở diễn. Một vở diễn thành công là vở diễn có các tạo hình sân khấu độc đáo, gây ấn tượng về thị giác, thính giác và cảm xúc thẩm mỹ đối với khán giả.

KẾ THỪA VÀ BIẾN ĐỔI ÂM NHẠC CHÈO

Cập nhật: 29/03/2018

Chèo là một loại hình nghệ thuật tổng hợp bởi nói, hát, múa, nhạc, diễn. Khi tham gia vào vở diễn, các thành phần nghệ thuật này đã thẩm thấu, đan xen tạo ra cái hồn của nghệ thuật. Trong đó, âm nhạc đóng vai trò quan trọng. Âm nhạc trong sân khấu truyền thống (bao gồm các làn điệu, nói lối và nhạc đệm) là yếu tố để phân định thể loại một cách rõ nét nhất. Chỉ cần nghe một nét nhạc, một điệu hát, người ta có thể nhận biết đó là âm nhạc thuộc hình thức nghệ thuật nào. Trong nhiều thế kỷ qua, âm nhạc chèo không ngừng kế thừa, biến đổi theo thời gian. Đặc biệt, TK XX đã đánh dấu sự biến đổi chưa từng có về âm nhạc chèo. Theo thống kê của Viện Sân khấu Việt Nam, chỉ trong nửa cuối TK XX, đã có hơn 1.000 ca khúc mới được sáng tác cho chèo. Tuy nhiên, số tác phẩm tồn tại với thời gian, được giới chuyên môn công nhận đạt đến giá trị một làn điệu chèo cổ còn khá ít.

NGHỆ THUẬT SÂN KHẤU DÙ KÊ, DI SẢN VĂN HÓA CỦA DÂN TỘC VÀ NHÂN LOẠI

Cập nhật: 23/02/2018

Nghệ thuật sân khấu dù kê của người Khơme Nam Bộ là một tài sản tinh thần vô giá của người Khơme Nam Bộ, vừa lưu giữ những bản sắc văn hóa đặc trưng của người Khơme Nam Bộ, vừa có sự giao lưu, tiếp biến các giá trị từ nền văn hóa khác. Chính vì vậy, dù kê không chỉ là di sản văn hóa của dân tộc Khơme mà của cả nhân loại, là bài học về sự tiếp biến, giao lưu nhưng không đánh mất mình trong bối cảnh toàn cầu hóa hiện nay.

BI KỊCH CỔ ĐẠI HY LẠP, KỊCH MẶT NẠ PHÁP VÀ TUỒNG VIỆT: SỰ TƯƠNG TÁC ĐÔNG - TÂY TRONG BỐI CẢNH ĐƯƠNG ĐẠI

Cập nhật: 05/02/2018

Trong cuốn Từ điển nhân vật văn học và sân khấu mọi thời đại và mọi quốc gia (1), Antigone được nhắc đến như một nhân vật huyền thoại tiêu biểu với chiều sâu văn hóa nhiều vỉa tầng biểu tượng. Lấy cảm hứng từ nhân vật trong bi kịch cổ đại Hy Lạp mà cái tên đã gợi lên biết bao xúc cảm ấy, nhà biên kịch kiêm đạo diễn Pháp Alain Destandau đã dựa trên sự kết hợp chuyên môn giữa Đoàn kịch MonteCharge của Pháp và Nhà hát Tuồng Việt Nam, sáng tạo nên vở diễn mang tên Antigone Vietnam. Vở kịch đã được biểu diễn tại Việt Nam (Hà Nội, Huế, TP.HCM), Pháp (Pau, Avigon), Monaco, Maroc.

NHÂN VẬT TỰ PHÂN THÂN TRONG KỊCH CỦA SAMUEL BECKETT

Cập nhật: 16/01/2018

Samuel Beckett được xem là một trong những kịch gia có ảnh hưởng lớn nhất TK XX. Nhà văn từng đoạt giải Nobel văn học này đã có nhiều đóng góp trong việc cách tân thể loại kịch, tạo ra một trải nghiệm sân khấu mới mẻ cho người tiếp nhận. Ông thủ tiêu ít hay nhiều yếu tố cơ bản trong kịch như nhân vật không có lai lịch, cốt truyện bị xóa mờ, không gian, thời gian không xác định… Trên sân khấu của Beckett, các nhân vật dù di chuyển hay bất động đều vang lên lời độc thoại, tự phân thân. Đây cũng là một kiểu nhân vật thường xuất hiện trong kịch của ông.

QUÁ TRÌNH GIAO THOA, BIẾN ĐỔI CỦA MÚA TRONG NGHỆ THUẬT CHÈO

Cập nhật: 16/01/2018

Thực dân Pháp xâm chiếm, đô hộ Việt Nam mang theo lối sống phương Tây, văn hóa Pháp tới Việt Nam. Văn học nghệ thuật Việt Nam cuối TK XIX đầu TK XX chịu ảnh hưởng nhiều từ văn hóa Pháp trên các lĩnh vực: văn học, mỹ thuật, âm nhạc và sân khấu. Ảnh hưởng văn hóa Pháp rất phổ biến, ngày càng gia tăng, nhất là ở thành thị, nơi có người Pháp sinh sống. Phong tục, tập quán theo xu hướng Âu hóa đã hình thành cùng với sự phát triển công nghiệp khai thác và thương mại ở xứ Đông Dương thuộc Pháp. Múa trong nghệ thuật chèo cũng có những giao thoa và biến đổi theo sự ảnh hưởng đó.

MÚA TRONG SÂN KHẤU RÔ BĂM VÀ DÙ KÊ, NHỮNG TƯƠNG ĐỒNG VÀ KHÁC BIỆT

Cập nhật: 04/01/2018

Nói đến người Khơme ở Nam Bộ là nói đến nghệ thuật múa, đến nghệ thuật sân khấu cổ truyền Rô băm và sân khấu Dù kê. Nghệ thuật sân khấu kịch hát Khơme Nam Bộ là nơi hội tụ nhiều loại hình nghệ thuật như: ca hát, múa, âm nhạc, thơ văn, hội họa, nghệ thuật tạo hình… trong đó, nghệ thuật múa Khơme chiếm một vị trí đặc biệt. Thông qua những đặc điểm của nghệ thuật múa trong sân khấu Rô băm và Dù kê, chúng ta sẽ khám phá sự tương đồng, khác biệt của nghệ thuật múa trong hai sân khấu này.

NHỮNG ĐIỀU CHƯA BIẾT VỀ SÂN KHẤU TÁI HIỆN

Cập nhật: 28/12/2017

"Ai cũng có một câu chuyện. Tất cả chúng ta đều có một câu chuyện nào đó, từ tuổi thơ của bạn, từ hiện tại, từ giờ cơm trưa… Câu chuyện đó có thể hài hước, bí ẩn hay đau buồn. Sân khấu tái hiện chính là những câu chuyện. Nhưng không phải câu chuyện của một ai đó nổi tiếng hay xa lạ, mà là câu chuyện của chính bạn”(1). Là một trong những thể loại kịch ứng tác (kịch mà không có kịch bản), sân khấu tái hiện (Playback Theatre) được công bố lần đầu vào năm 1975 tại New York, Mỹ bởi hai nghệ sĩ Jo Salas và Jonathan Fox. Cho tới nay, sân khấu tái hiện được thực hành, nghiên cứu tại hơn 60 quốc gia trên thế giới. Không chỉ vậy, loại hình sân khấu độc đáo này đã và đang được áp dụng trong các lĩnh vực khác nhau như giáo dục, xã hội học, tâm lý học, kinh doanh và phát triển con người. Vậy sức mạnh của sân khấu tái hiện nằm ở đâu? Điều gì tạo nên sự khác biệt của hình thức này với những hình thức sân khấu kịch khác?

TIẾNG GỌI CỦA NGHỆ THUẬT TRANG PHỤC SÂN KHẤU CHÈO TRUYỀN THỐNG HIỆN NAY

Cập nhật: 20/11/2017

Trang phục trong sân khấu chèo không chỉ là một thành tố cấu tạo nên hình thức của một vở diễn mà còn dẫn dắt, định hình thẩm mỹ đối với người xem. Qua trang phục trong vở diễn, khán giả đã nhận thức được lịch sử, nhìn rõ sự phân tầng giai cấp qua các giai đoạn phát triển đất nước. Trang phục qua sân khấu chèo còn mang hơi thở văn hóa, đặc trưng tôn giáo, tín ngưỡng, môi trường sống của từng vùng miền, từng triều đại. Nhưng không ít người đã và đang coi trang phục trong sân khấu chèo chỉ đóng vai trò thứ yếu. Sự đầu tư cũng như cơ chế quản lý, bảo tồn các giá trị phục trang còn nhiều bất cập.

SỰ BIẾN ĐỔI TRONG NGHỆ THUẬT BIỂU DIỄN CHÈO TỪ NĂM 1951 ĐẾN NAY

Cập nhật: 09/08/2017

Từ sau hội nghị bàn về sân khấu tại Chiến khu Việt Bắc, sâu khấu nói chung, chèo nói riêng đã có những định hướng, phát triển dưới ánh sáng đường lối văn nghệ của Đảng, trong sự quản lý của Nhà nước. Từ đó, sân khấu chèo bước vào một giai đoạn mới, được mệnh danh là sân khấu chèo cách mạng. Những vở chèo này có đề tài về kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ cứu nước, cuộc sống và con người đương đại trong công cuộc cách mạng xã hội chủ nghĩa ở miền Bắc, công cuộc xây dựng đất nước sau khi hoàn toàn thống nhất. Chưa có con số thống kê cụ thể nhưng ước tính đã có tới khoảng trên 200 vở chèo thuộc đề tài hiện đại ra đời từ 1951 đến nay. Trên 50 năm qua, chèo cổ đã có sự biến đổi về các nguyên tắc, thủ pháp nghệ thuật biểu diễn chèo.

CẢM THỨC SÚY VÂN

Cập nhật: 14/06/2017

Một trong những nguyên tắc thẩm thấu và chi phối toàn bộ các khâu hình thành nên vở chèo là nguyên tắc tự sự. Ban đầu, nguyên tắc này chưa được nhận thức thấu triệt về vị trí, vai trò, dẫn đến một chặng đường các nhà làm chèo bước những bước chông chênh, chệch bản chất nghệ thuật chèo cổ. Đến nay, vấn đề cơ bản đã được chỉ ra trên phương diện lý luận, còn từ trang sách lên sàn diễn, phụ thuộc hoàn toàn vào tác giả, đạo diễn, âm nhạc, múa, trang trí, nghệ thuật biểu diễn..., tức phải đi từ quá trình hiểu đến làm để đảm bảo được chất chèo trong mỗi tác phẩm.