Văn hóaVăn hóa gia đình

TÁC ĐỘNG CỦA ĐÔ THỊ HÓA ĐẾN CƠ CẤU GIA ĐÌNH Ở NGƯ LỘC, HẬU LỘC, THANH HÓA

Cập nhật: 27/03/2017

Là làng ven biển điển hình của xứ Thanh với cơ cấu tổ chức xã hội truyền thống và sự phong phú đa dạng của hệ thống tôn giáo, tín ngưỡng, văn hóa mang đậm chất biển, Ngư Lộc cũng được biết đến là xã có diện tích nhỏ nhất tỉnh (0,46 km² , dân số đông và mật độ dân số cao nhất cả nước (115 người/km²), tỷ lệ đói nghèo cao (42% hộ nghèo), tỷ lệ chênh lệch giới tính cao nhất (2/3 là nữ). Cùng với các hiểm họa môi trường như bão lũ, xói lở bờ biển, ô nhiễm… là sự suy kiệt nguồn tài nguyên thiên nhiên ven bờ do đánh bắt, khai thác thiếu hợp lý; sự mất cân đối cơ cấu dân số trong khi diện tích đất định cư ngày càng bị thu hẹp; trình độ dân trí thấp; các thể chế chính sách quản lý còn chưa hiệu quả… Trong bối cảnh phát triển kinh tế xã hội theo hướng đô thị hóa, gia đình ở Ngư Lộc đang có những sự thay đổi trên nhiều bình diện, trong đó nổi bật nhất là biến đổi cơ cấu gia đình và biến đổi vai trò của giới trong đời sống gia đình.

TẬP QUÁN HÔN NHÂN CỦA NGƯỜI DAO QUẦN CHẸT Ở BA VÌ

Cập nhật: 17/03/2017

Ba Vì, Hà Nội là nơi cư trú tập trung của hơn 2000 người Dao Quần Chẹt. Mặc dù có điều kiện sinh sống đặc biệt hơn so với đồng tộc ở những địa phương khác nhưng họ vẫn giữ cho mình những nét văn hóa độc đáo, trong đó có hôn nhân. Đây là một bước ngoặt quan trọng, là sự chuyển đổi sâu sắc trong cuộc sống của mỗi cá nhân. Trong hôn nhân, những nghi lễ được thực hiện nhằm mục đích công nhận cuộc sống vợ chồng, để đôi nam nữ bắt đầu một cuộc sống mới. Vì vậy, nó được quy định nghiêm ngặt bởi những nguyên tắc, chuẩn mực của cộng đồng. Qua những phong tục, tập quán đó, bản sắc văn hóa của người Dao được thể hiện đậm nét.

BIẾN ĐỔI TRONG NGHI LỄ CƯỚI HỎI CỦA NGƯỜI RAGLAI

Cập nhật: 23/02/2017

Raglai là tộc người thiểu số theo thiết chế mẫu hệ, phân bố ở vùng miền núi các tỉnh Nam Trung Bộ, chủ yếu ở Khánh Hòa, Ninh Thuận, với hơn 122.245 người, chiếm 0,14% tổng dân số cả nước, là tộc người đông dân thứ hai sau người Việt ở Khánh Hòa. Người Raglai từ bao đời luôn xem hôn nhân là việc quan trọng, đại sự trong đời người, nền tảng của việc duy trì nòi giống, hạnh phúc gia đình. Họ có những tập tục, nghi lễ cưới hỏi mang nét đặc trưng riêng, góp phần tạo nên bức tranh văn hóa rực rỡ của dân tộc Raglai.

BIẾN ĐỔI QUAN NIỆM HÔN NHÂN CỦA NGƯỜI TÀY Ở CAO LỘC, LẠNG SƠN

Cập nhật: 18/01/2017

Những biến đổi trong quan niệm hôn nhân của người Tày ở huyện Cao Lộc, tỉnh Lạng Sơn diễn ra trong bối cảnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa. Sự biến đổi này chưa làm mất đi các giá trị văn hóa tộc người nhưng có những ảnh hưởng, tác động sâu sắc theo cả hai khía cạnh: tích cực và tiêu cực. Bài viết đi sâu phân tích quá trình biến đổi trong quan niệm về hôn nhân cũng như các nội dung cụ thể của nó qua số liệu điều tra, điền dã thực tế tại 3 thôn: Bản Vàng (xã Cao Lâu), Bắc Đông II (xã Gia Cát) và Khối 5 (thị trấn Cao Lộc), huyện Cao Lộc, tỉnh Lạng Sơn, trong thời gian từ 2011 - 2015.

QUY TẮC ỨNG XỬ TRONG DÂN CA ĐÁM CƯỚI CỦA NGƯỜI TÀY

Cập nhật: 17/01/2017

Lễ cưới của người Tày là dịp thử tài ứng xử qua thơ văn, thể hiện sự trân trọng của nhà trai đối với nhà gái. Khi nhà trai đón được cô dâu, họ phải trải qua nhiều thử thách khác nhau. Những cuộc so tài, thử trí bằng dân ca trong đám cưới người Tày ở Văn Yên, Yên Bái vừa mang tính sinh hoạt, vừa là hình thức nghi lễ, được diễn ra theo trình tự thời gian, từ khi đoàn nhà trai đặt chân tới nhà gái thực hành nghi thức cưới xin đến lúc kết thúc xin phép đón dâu về. Tất cả các nghi thức cưới được diễn ra song hành, lồng kết cùng các bài hát dân ca hay còn gọi là dân ca đám cưới.

PHÁT HUY GIÁ TRỊ VĂN HÓA GIA ĐÌNH TRONG BỐI CẢNH HIỆN NAY

Cập nhật: 19/12/2016

Những giá trị văn hóa truyền thống gia đình Việt Nam đã thấm sâu, quện chặt vào trong huyết quản của mỗi thành viên trong gia đình, trở thành sức mạnh vật chất, tinh thần to lớn để cho dân tộc ta vượt qua muôn vàn khó khăn, gian khổ, hy sinh làm nên những chiến thắng lừng lẫy, ghi tên Việt Nam lên bản đồ thế giới. Đó là một trong những thành quả thể hiện những giá trị văn hóa tinh hoa của dân tộc. Trong đó, gia đình chính là nơi chưng cất, gạn đục khơi trong những giá trị văn hóa truyền thống đưa đất nước đi lên, tiếp tục đẩy mạnh sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước trong tình hình mới.

BIẾN ĐỔI TRONG NGHI LỄ CƯỚI XIN CỦA NGƯỜI TÀY CAO LỘC, LẠNG SƠN

Cập nhật: 28/11/2016

Lễ cưới là một trong những nghi lễ vô cùng quan trọng, phản ánh đậm nét đời sống văn hóa vật chất, tinh thần của một dân tộc. Quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa, phát triển nền kinh tế thị trường, giao lưu, tiếp biến văn hóa diễn ra mạnh mẽ ở các tỉnh phía Bắc khiến nhiều phong tục, tập quán, trong đó có lễ cưới của người Tày ở Cao Lộc, Lạng Sơn đang có sự biến đổi. Bài viết đi sâu phân tích quá trình biến đổi trong quan niệm về cưới xin, các nghi lễ cụ thể của nó tại 3 thôn: Bản Vàng, Bắc Đông 2, khối 5 Cao Lộc.

DỊCH VỤ GIA ĐÌNH Ở VIỆT NAM, NHÌN TỪ GÓC ĐỘ VĂN HÓA

Cập nhật: 25/08/2016

Trong xã hội hiện đại, sự phân công chuyên môn hóa giữa các ngành, lĩnh vực chuyên môn ngày càng sâu sắc, do đó những loại hình dịch vụ nói chung, dịch vụ gia đình nói riêng ngày càng phát triển đa dạng về hình thức và nội dung. Nghiên cứu quá trình hình thành, biến đổi, phát triển của các loại hình dịch vụ gia đình là nhiệm vụ cần thiết, góp phần thiết lập mạng dịch vụ gia đình, thúc đẩy sản xuất phát triển và không ngừng nâng cao chất lượng cuộc sống.

NGHIÊN CỨU VĂN HÓA GIA ĐÌNH NGƯỜI DAO

Cập nhật: 27/04/2016

Dưới tác động của du lịch cùng quá trình giao lưu, tiếp biến văn hóa, sự xuất hiện của một loạt các loại hình kinh doanh dịch vụ mới đã và đang làm cho xã hội người Dao ở nhiều vùng phát triển du lịch có những biến đổi mạnh mẽ. Các yếu tố văn hóa truyền thống tốt đẹp được củng cố, bên cạnh đó cũng xuất hiện nhiều yếu tố văn hóa mới. Trong những năm gần đây, đã xuất hiện nhiều công trình nghiên cứu về người Dao. Tuy chưa nghiên cứu chuyên khảo nhưng một số công trình đã đề cập đến văn hóa gia đình người Dao từ các khía cạnh khác nhau. Gia đình và văn hóa gia đình đã được đề cập sơ lược như một thành tố văn hóa tộc người trong các công trình có tính chất khái quát về người Dao.

BIẾN ĐỔI TRONG HÔN NHÂN CỦA NGƯỜI LÔ LÔ Ở BẢO LẠC, CAO BẰNG

Cập nhật: 17/03/2016

Truyền thuyết của người Lô Lô kể lại rằng họ có 7 người anh em. Ba người rời Po Hả sang Việt Nam thì một người bị lạc, hai người còn lại tìm tới đất Đồng Văn, Hà Giang. Một người ở lại mảnh đất đó, còn người kia đến các xã miền tây Bảo Lạc (Cao Bằng) để sinh sống. Về sau bị thổ ty người Tày chèn ép nên họ phải di cư đến các xã miền đông Bảo Lạc để định cư. Trong quá trình sinh sống ở vùng đất này, người Lô Lô vẫn luôn có ý thức giữ gìn các yếu tố văn hóa tộc người, trong đó có hôn nhân, để khẳng định cái riêng, phân biệt với các tộc khác, nhóm khác.

THÊM MỘT CÁI NHÌN ĐA CHIỀU VỀ GIA ĐÌNH TRẺ

Cập nhật: 16/02/2016

Những năm gần đây, chúng ta nhấn mạnh quan điểm: phát triển xã hội, kinh tế gắn với phát triển văn hóa. Trong đó, văn hóa là mục tiêu, nền tảng, động lực của phát triển, còn phát triển tạo nên chất lượng và tính năng động mới của văn hóa. Trong bối cảnh chung ấy, vấn đề xây dựng gia đình, văn hóa gia đình, đặc biệt là gia đình trẻ, được nâng lên vị trí cao trong nghiên cứu khoa học và thực tiễn đời sống, bởi nó gắn liền với chiến lược phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, với sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước cũng như quá trình giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc, xây dựng con người mới.